استراتژی معاملاتی

فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟

فروش استقراضی چیست و تا چه میزان ریسک دارد ؟؟

فروش استقراضی چیست؟ (Short selling)

به گزارش جام جم آنلاین به نقل خانه تدبیر ، فروش استقراضی سازوکاری است که با استفاده از آن سرمایه گذار اقدام به قرض گیری سهام و فروش آن در بازار می کند با این هدف که در آینده آن سهم را با قیمت پایین تری خریداری کرده و بازگرداند. به فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ شخصی که اقدام به قرض دادن سهام می کند قرض دهنده و به شخصی که اقدام به قرض گرفتن سهام می کند، فروشنده استقراضی گفته می شود. در حالت کلی کارگزاران نقش قرض دهنده را در بازارهای مالی ایفا کرده و واسط بین مالک سهام و فروشنده استقراضی هستند.

کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا فروش استقراضی را چنین تعریف کرده است: فروش اوراق بهاداری است که فروشنده مالک آن نیست بلکه فروش سهامی است که به یکی از صورت های زیر به دست آمده است:

الف) به وسیله فروشنده، قرض گرفته شده است؛

ب) به وسیله کارگزار به حساب وی قرض گرفته شده است

به عبارت ساده تر فروش استقراضی به فروش اوراق بهاداری اطلاق می شود که فروشنده، مالک آن نیست بلکه آن را به منظور فروش قرض می گیرد و تعهد می کند پس از فروش، سهم را خریداری کرده و آن را به مالک بازگرداند.

فرآیند الگوی فروش استقراضی چگونه است؟

فروش استقراضی چیست و تا چه میزان ریسک دارد ؟؟

فرآیند الگوی فروش استقراضی

این فرآیند معمولاً توسط کارگزاری‌ها انجام می‌شود. به این صورت که مالکان سهام بعد از امضای توافق نامه، تعداد مشخصی از سهام خود را به متقاضیان قرض می‌دهند. کارگزاران پس از شناسایی فرد متقاضی، سهام مالک را به متقاضی قرض می‌دهند. پس از آن متقاضی نسبت به فروش سهام مالک اقدام می‌کند، مبلغ حاصل شده از فروش نزد کارگزار خواهد ماند. متقاضی علاوه بر مبلغ کسب شده از فروش سهام، موظف است مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار محفوظ داشته باشد تا در صورتی که متقاضی سهام مالک را بازنگرداند از وجه تضمین استفاده شود.

در مدت زمان استقراض مبلغ ماحصل از فروش سهام توسط کارگزار سرمایه‌گذاری می‌شود و سود آن به مالک پس از کسر کارمزد کارگزار پرداخت می‌شود. در صورت تمایل مالک سهام و به منظور ایجاد انگیزش برای متقاضیان مبلغی از سود نیز به متقاضی تعلق پیدا می‌کند. پس از آن اگر پیش‌بینی متقاضی محقق شود و قیمت سهام کاهش پیدا کند همان تعداد سهم را مجدد خریداری و تحویل مالک می‌دهد و در نتیجه مابه تفاوت آن سودی برای متقاضی است. اما اگر قیمت سهم افزایش پیدا کند، متقاضی باید همان تعداد سهم را در قیمتی بالاتر بخرد و تحویل مالک دهد، پس در این‌صورت زیان می‌کند.

در الگوی متعارف، فروشنده ی استقراضی باید با خرید همان سهام از بازار و از طریق کارگزار، معامله خود را ببندد. بستن معامله یعنی فروشنده استقراضی سهم را تهیه کرده و به قرض دهنده بازگرداند و به عبارتی فروشنده استقراضی تعهد خود را به انجام رساند و قرارداد به پایان برسد. در ارتباط با بستن معامله، محدودیت زمانی وجود ندارد و هر زمان که فروشنده استقراضی بخواهد یا هر زمان که مالک بخواهد می توانند درخواست بستن معامله کنند. در صورتی که سهم در بازار موجود نباشد، فروشنده استقراضی می تواند سهم را از شخص دیگری قرض گرفته و به مالک بازگرداند. در زمان بستن معامله اگر قیمت سهم کاهش یافته باشد، فروشنده ی استقراضی با خرید سهام به قیمت کمتر و تحویل آن فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ به قرض دهنده، از محل تفاوت قیمت سود میکند. اما اگر قیمت سهم افزایش یافته باشد، وی مجبور است سهام را به قیمت بالاتری خریداری کند که منجر به زیان او خواهد شد. در صورتی که به هر علتی فروشنده استقراضی نتواند سهام را برگرداند، کارگزار به منظور ایفای تعهدات از محل وجه تضمین استفاده می کند. در فروش استقراضی تمام حقوق مالکیتی بجز حق رأی همچنان به مالک تعلق دارد. از آنجا که اقدامات شرکتی از قبیل تقسیم سود و افزایش سرمایه باعث تغییر وضعیت سهام می شود، فروشنده استقراضای متعهد است که در زمان بازگرداندن سهم، تغییرات ناشی از آن اقدامات را برای قرض دهنده جبران کند.

فروش استقراضی چیست و تا چه میزان ریسک دارد ؟؟

میزان ریسک سرمایه‌گذاری در فروش استقراضی چقدر است؟

با توجه به این‌که عدد صفر حداقل قیمت یک سهم محسوب می‌شود و حداکثری برای رشد قیمت سهمی وجود نخواهد داشت و ممکن است رشد سهمی ادامه‌دار باشد، پس ریسک این عمل به شدت بالاست و تنها معامله‌گران حرفه‌ای بازار می‌توانند از این روش سود کسب کنند.

نتیجه گیری:

فروش استقراضی ابزاری مالی است که در بازار کاهشی مورد استفاده سرمایه گذاران قرار می گیرد. این ابزار مالی بجز بدست آوردن بازدهی در بازار کاهشی به بازارگردانان کمک می کند تا با قرض گیری و عرضه سهم از حبابی شدن سهام جلوگیری کنند. مدیریت ریسک از دیگر کارکردهای فروش استقراضی برشمرده می شود برای کسب بازدهی در بازار کاهشی بجز فروش استقراضی می توان از روش های دیگری همچون خرید اختیار فروش و فروش قرارداد آتی نیاز استفاده کرد که هم اینک در بازار سرمایه ایران نیز وجود دارند. به دلیل ریسک بالای فروش استقراضی استفاده از این ابزار مالی در بازارهای توسعه یافته تنها به سرمایه گذاران بسیار حرفه ای پیشنهاد می شود.

فروش استقراضی چیست و چگونه از این روش در بورس تهران سود کنیم؟

فروش استقراضی یا تعهدی (Short Selling) سال‌هاست که در بازارهای بورس بین المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد و یکی از مهمترین ابزارهای مالی هست که با استفاده از آن میشود از افت قیمت سهام هم سود برد. ایجاد این امکان سالها مورد تقاضای اهالی بازار بورس ایران بوده و حالا خوشبختانه در فاز اول برای 5 نماد در بورس در 5 صنعت شامل نمادهای سفارس، وتجارت، وساپا، فاراک و فملی. و 3 نماد در فرابورس در شرکت فرابورسی هلدینگ صنایع معدنی خاورمیانه (میدکو ) ، بیمه پاسارگاد و سرمایه گذاری مس سرچشمه هم این امکان فراهم شده و از سال بعد هم به تدریج برای سایر نماد ها فعال خواهد شد.

اضافه شدن این ابزار در بلند مدت سه مزیت بسیار مهم برای بورس تهران در پی خواهد داشت. اول اینکه وقتی بتوان از افت قیمت هم سود کرد قطعا سرمایه های بیشتری جذب بازار میشود و به افزایش نقدینگی و رونق بازار بورس کمک خواهد کرد. دوم اینکه از شدت فرسایشی بودن بازار ریزشی (مشابه سال های 93 و 94) کم خواهد شد و سیکل‌های افزایش و کاهش قیمت کوتاه‌تر میشود که موجب افزایش سرعت گردش سرمایه در بازار شده و در نهایت به سود بیشتر سهامداران فرصت‌شناسی که از این ظرفیت استفاده می کنند منجر خواهد شد و سوم از هیجان بازار در شرایط مختلف کم میکند و عمق تحلیلی بازار را افزایش میدهد.

البته طبیعتا این ابزار در کوتاه مدت با چالش هایی هم مواجه خواهد بود. مورد اول ظرفیت هسته معاملات هست که در حال حاضر نیز در زمان‌های پیک معاملات با اختلال مواجه میشود. اینکه چه سهام یا سهام‌هایی برای استفاده از این ابزار مناسب است و چالش های نظارت بر آن بخصوص در معاملات سهامداران عمده از مواردی هست که توجه بیشتر مسئولین را میطلبد.
اما مکانیزم کار به چه صورت هست؟

فرض کنید که شما با بررسی سهم x متوجه میشوید که این سهم خیلی بیشتر از ارزش ذاتیش در بازار با قیمت 1000 تومن معامله میشود و احتمالا قیمتش بزودی با افت مواجه خواهد شد. بنابراین قیمت فعلی، ماکزیمم قیمت هست و برای فروش مناسب! اما شما این سهم را ندارید که بفروشید. در این شرایط کارگزاری سهم را از دارنده سهم قرض میگیرد و به مالک سهم این اطمینان رو میدهد که سهم را به همان میزان در آینده به او بازمی‌گرداند (یا خودش به شما قرض میدهد). به فرض کارگزاری 100 سهم رو به شما میده تا بفروشید. در ادامه حدس شما درست از آب درمیاد و قیمت افت می کند و از 1000 تومن به 500 تومن میرسد. شما 100 سهم رو 100.000 تومن فروخته بودید و الان با 50.000 تومنش مجددا 100 سهم رو میخرید و به کارگزاری پس میدید (قرضتون ادا شد!) و 50.000 تومن هم میمونه براتون به عنوان سود از این معامله.

در حالت معکوسش ممکنه قیمت سهم بالا برود، فرض کنید قیمت میرسه به 1200 تومن. شما 100 سهم رو فروخته بودید به 100.000 تومن و حالا باید با 120.000 تومن دوباره همان 100 سهم رو بخرید و به کارگزاری پس بدید. بنابراین 20.000 تومن ضرر کردید. این مکانیزم البته سال ها توسط دلال های دلار و سکه در بازار فردوسی و سایر نقاط کشور پیاده میشود و اصطلاحا بهش میگن خالی فروشی!

امیدواریم که از این مقاله استفاده کافی رو برده باشید. در این صورت لطفا برای دوستانتان نیز باشتراک گذارید.

انجمن خبرگان بورس‌ تهران

برای کسب حداکثر سود در بازار بورس تهران به چه چیزهایی نیاز داریم؟ شما برای موفقیت در این بازار چقدر آماده و مسلط هستید؟
در انجمن خبرگان بورس تهران ما پرتفوی از سهام ها به همراه زمان خرید و فروش را به شما خواهیم داد و همچنین اخبار مهم پیش روی بازار سرمایه توسط اساتید بررسی و سهام‌های روبه رشد آینده مورد تحلیل قرار می گیرد. در آخر تمام تحلیل های و اشکالات شما توسط اساتید برطرف شده یا در تالار گفتگو پاسخ داده می شود.

فروش استقراضی

فروش استقراضی معامله‌ی بسیار پرمخاطره‌ای است چراکه خلاف جهت بازار حرکت می‌کند و به زمان‌بندی دقیق نیاز دارد. فروش تعهدی یا استقراضی یکی از ابزارهای مالی در بورس‌های جهانی می‌باشد که با استفاده از آن می‌توان در شرایطی که انتظار افت قیمت سهم را داریم، سود کسب کنیم.

یکی از مهم‌ترین مزایای بازار دو طرفه این است که می‌تواند جلوی حبابی شدن بازار و رشد غیرمنطقی قیمت سهام را بگیرد و سرمایه‌گذار با تحلیل شرایط بازار می‌تواند در بازار نزولی نیز سود کسب کند.

در فروش استقراضی سهمی را قرض کرده و در قیمت‌های بالا می‌فروشیم، سپس در قیمت‌های پایین می‌خریم و به قرض‌دهنده پس می‌دهیم و اختلاف قیمت ناشی از این خرید و فروش را سود شناسایی می‌کنیم.

در بورس‌های جهانی، یک ابزار یا روش سرمایه‌گذاری تحت عنوان فروش استقراضی (Short Selling) وجود دارد. در فروش استقراضی می‌توان از نزول قیمت سهام سود کرد. به این‌صورت که فردی پیش‌بینی می‌کند که قیمت سهام شرکتی بیش از اندازه رشد کرده و در آینده احتمالا نزولی خواهد شد.

در این حالت سرمایه‌گذار بدون آنکه سهام آن شرکت را از قبل خریداری کرده باشد، می‌تواند سهام را از مالک آن قرض کند و پس از سپری شدن یک بازه زمانی همان تعداد سهم به علاوه بهره آن را به مالک پرداخت کند.

میزان بهره نیز از قبل مشخص می‌شود. در این‌صورت متقاضی از مابه‌تفاوت فروش سهم در قیمت بالاتر و خرید مجدد آن در ارقام پایین سود می‌کند. در این حالت بر اساس قرارداد قرض مالکیت به فروشنده منتقل می‌شود.

فروش استقراضی همواره محدود به دارایی‌هایی است که در بازارهای اوراق بهادار، کالا و ارز مبادله می‌شوند و حجم ورود خروج این دارایی‌ها در آن بازار، هر زمان قابل کنترل باشد، تا خرید مجدد دارایی قرض گرفته شده در هر زمان لازم امکان پذیر باشد. چون این نوع دارایی‌ها مثلی هستند، هر دارایی از همان نوع که خریداری شود می‌تواند به قرض دهنده به عنوان عوض قرض داده شود.

به فروش تعهدی سهام، Short selling یا فروش استقراضی نیز می‌توان گفت.

فروش استقراضی – میزان ریسک سرمایه‌گذاری در فروش استقراضی

فرآیند الگوی فروش استقراضی

معمولا فرآیند فروش استقراضی توسط کارگزاری‌ها انجام می‌شود. به این صورت که صاحبان سهام تعداد مشخصی از سهام خود را به متقاضیان قرض می‌دهند. برای این‌کار حتما باید درخواست ارائه سهام برای فروش استقراضی به کارگزاری داده شود تا وارد وضعیت معاملاتی استقراضی ‌شوند.

کارگزاران پس از شناسایی فرد متقاضی، سهام مالک را به متقاضی قرض می‌دهند. پس از آن متقاضی نسبت به فروش سهام مالک اقدام می‌کند، مبلغ حاصل شده از فروش نزد کارگزار خواهد ماند. متقاضی علاوه بر مبلغ کسب شده از فروش سهام، موظف است مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار محفوظ داشته باشد تا در صورتی که متقاضی سهام مالک را بازنگرداند از وجه تضمین استفاده شود.

در مدت زمان استقراض مبلغ حاصل از فروش سهام توسط کارگزار سرمایه‌گذاری می‌شود و سود آن به مالک پس از کسر کارمزد کارگزار پرداخت می‌شود. در صورت تمایل مالک سهام و به منظور ایجاد انگیزش برای متقاضیان مبلغی از سود نیز به متقاضی تعلق پیدا می‌کند.

پس از آن اگر پیش‌بینی متقاضی محقق شود و قیمت سهام کاهش پیدا کند همان تعداد سهم را مجدد خریداری و تحویل مالک می‌دهد و در نتیجه مابه تفاوت آن سودی برای متقاضی است. اما اگر قیمت سهم افزایش پیدا کند، متقاضی باید همان تعداد سهم را در قیمتی بالاتر بخرد و تحویل مالک دهد، پس در این‌صورت زیان می‌کند.

مراحل کلی فروش تعهدی یا استقراضی در بازار بورس

  1. قرض گرفتن سهم از مالک آن
  2. فروش سهم در قیمت‌های جاری بازار توسط متقاضی به وکالت از مالک (و به نام مالک)
  3. منتظر ماندن متقاضی برای کاهش قیمت سهم
  4. خرید آن سهم از بازار توسط متقاضی به وکالت از مالک (و به نام مالک)
  5. بازگرداندن سهم به مالک آن
  6. شناسایی سود معامله توسط متقاضی از مابه‌التفاوت این خرید و فروش

فروش استقراضی – میزان ریسک سرمایه‌گذاری در فروش استقراضی

فرمول محاسبه‌ی سود متقاضی در فروش تعهدی

(A – B) × N = سود معامله

A = قیمت خرید
B = قیمت فروش
N = تعداد سهام

مثال: فرض کنید قیمت سهم فولاد ۵۰۰ تومان است؛ طبق تحلیل، پیش‌بینی می‌کنیم قیمت سهم فولاد کاهش خواهد یافت:

  1. ۱۰۰۰۰ سهم فولاد را از یکی از سهامداران قرض می‌کنیم.
  2. ۱۰۰۰۰ سهم فولاد را با قیمت فعلی (۵۰۰ تومان) می‌فروشیم.
  3. منتظر می‌مانیم تا قیمت سهم فولاد مثلاً پس از یک هفته با ۱۰۰ تومان کاهش، به ۴۰۰ تومان برسد.
  4. ۱۰۰۰۰ سهم فولاد را با قیمت ۴۰۰ تومان از بازار خریداری می‌کنیم.
  5. ۱۰۰۰۰ سهم فولاد را به صاحب آن (قرض دهنده) برمی‌گردانیم و مابه‌التفاوت این خرید و فروش را به عنوان سود این معامله شناسایی می‌کنیم.

(۵۰۰ – ۴۰۰) × ۱۰۰۰۰ = ۱۰۰۰۰۰۰

مزایای فروش تعهدی

فروش تعهدی به عنوان یکی از روش‌های خرید و فروش سهام مزایا و معایب خاص خود را دارد:

  • می‌تواند حجم معاملاتی که در بازار بورس انجام می‌شود را افزایش دهد و در نتیجه رشد و کارایی بازار بورس بیشتر خواهد شد.
  • افرادی که سهامدار عمده هستند و به صورت سالانه از سهام خود سود کسب می‌کنند می‌توانند با این روش میزان سود کسب شده خود را افزایش دهند.
  • خرید و فروش تعهدی در واقع بازار بورس را به بازاری دو طرفه تبدیل می‌کند که باعث بالا رفتن کیفیت بازار می‌شود.

فروش استقراضی – میزان ریسک سرمایه‌گذاری در فروش استقراضی

کارکرد فروش استقراضی چیست؟

در بازارهای سرمایه همواره سرمایه گذاران اقدام به ارزیابی سهام میکنند و زمانی که انتظار دارند قیمت سهمی در آینده افزایش یابد یا به عبارت دیگر هنگامی که بر این باورند قیمت سهم پایین تر از ارزش ذاتی آن است، اقدام به خرید آن سهم می کنند.

در مقابل در مواقعی که سرمایه‌گذاران بر این باورند که قیمت سهم کاهش می یابد دیگر نمی توانند با خرید سهام سود کسب کنند و به این منظور به دنبال روشها و ابزارهایی برای کسب سود از بازار نزولی هستند .

از جمله ابزارهای مالی مورد استفاده برای کسب سود در بازارهای کاهنده استفاده از قراردادهای آتی و اختیار معامله است که معاملات آنها در بیشتر بورس‌های دنیا از جمله بورس اوراق بهادار تهران فراهم شده است.

یکی دیگر از ابزارهای مالی مورد استفاده برای کسب سود در شرایط افت قیمت‌ها فروش استقراضی است که در بسیاری از بورس‌های دنیا مورد استقبال سرمایه گذاران قرار گرفته است.

همچنین سرمایه‌گذاران می‌توانند برای پوشش ریسک معاملات خود از این ابزار استفاده کرده و خود را در مقابل نوسانات نامطلوب و قیمت اوراق بهادار پایه مصون نگه دارند.

البته در شرایطی که امکان استفاده از فروش استقراضی امکان پذیر نباشد و سرمایه‌گذار حرفه‌ای نباشد می‌تواند از دیگر ابزارهای مالی یاد شده برای کسب بازدهی در بازار نزولی استفاده کند. جزئیات مربوط به فروش استقراضی و ابزارهای جایگزین یاد شده در ادامه شرح داده شده است.

میزان ریسک سرمایه‌گذاری در فروش استقراضی چقدر است؟

با توجه به این‌که عدد صفر حداقل قیمت یک سهم محسوب می‌شود و حداکثری برای رشد قیمت سهمی وجود نخواهد داشت و ممکن است رشد سهمی ادامه‌دار باشد، پس ریسک این عمل به شدت بالاست و تنها معامله‌گران حرفه‌ای بازار می‌توانند از این روش سود کسب کنند.

بازار دو طرفه چیست و بررسی جامع آن

توکن بیت کوین و اسکناس دلار

اگر شما هم از دسته افرادی هستید که در طول زندگی خود تجارت و انجام معاملات را صرفا با روش مرسوم و سنتی آن انجام دادید، باید بدانید که هنوز مسائلی در بازارهای مالی نوین وجود دارد که ممکن است از آن آگاهی نداشته باشید. با پیشرفت بشر و حرکت به سمت صنعتی شدن بازارهای مالی همچون دیگر عوامل تاثیرگذار موجود در زندگی مردم با سرعت زیادی تکامل پیدا کرده و با جوانب دیگر مربوط همگام شده اند. برای رسیدن به این امر مهم مسلما نیاز بوده تا تغییرات اساسی در این عرصه به وجود بیاید. شاید اصل و قاعده تجارت تفاوت چندانی نکرده باشد ولی ابزارهایی که شما در اختیار دارید و می فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ توانید از آن ها در بازارهای مالی استفاده کنید به نوعی دگرگون شده و تغییرات اساسی در آن شکل گرفته است. این را همه می دانیم تجارت و یا به زبان ساده تر، خرید و فروش همیشه یک اصل میانی داشته است. این اصل نشان دهنده این بوده است که شما به عنوان خریدار با پرداخت یک سرمایه که متعلق به شماست و ارزش متناسب با چیزی که از فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ فروشنده دریافت می کنید دارد، وارد تجارت می شوید. حال شما می توانید از فروشنده یک کالا و جنس دریافت کنید و یا یک نوع از خدمات. اگر به شما بگوییم که این قاعده در طول زمان دستخوش یک سری از تغییرات شده شاید تعجب کنید. و یا این مسئله که تا به الان شما صرفا از افزایش قیمت کالا و یا خدمات بوده که می توانستید سود کسب کنید. باید گفت که دیگر این موضوع حقیقت ندارد. برای درک بهتر این مسئله باید به شما بازار دو طرفه را معرفی کنیم که به نوعی در تجارت نوین شکل می گیرد. اگر شما هم کنجکاو و علاقه مند به این موضوع هستید، حتما با ما همراه باشید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد بازارهای مالی مقاله معرفی انواع دستورات خرید و فروش در بازارهای جهانی و تفاوت آنها را مطالعه بفرمائید.

اگر شما هم در بازار های معاملاتی مشغول کسب درآمد هستید،با ما در این ویدیو همراه باشید و ۵ راز (پله) موفقیت مستمر در معامله گری بازار های مالی را بدانید و به کار بگیرید.

بازار دو طرفه چیست؟

اگر بخواهیم در ابتدا به صورت خلاصه یک تعریف از بازار دو طرفه داشته باشیم می توانیم بگوییم در حالتی که شما بتوانید با فروش استقراضی یک کالا و یا یک نوع سرمایه که انتظار افت ارزش آن را دارید، به سود برسید در واقع شما در یک بازار دو طرفه تجارت می کنید. شاید در ابتدا این مسئله برای شما نامفهوم و گنگ باشد ولی در ادامه کاملا آن را درک خواهید کرد. اینجا با یک مثال سعی می کنیم که یک تصویر واضح تر از بازار دو طرفه ترسیم کنیم. تصور کنید که ارزش فعلی یک خانه صد میلیون تومان است ولی شما به عنوان تحلیل گر انتظار دارید که در مدت نه چندان دور این قیمت افت پیدا کرده و به هفتاد میلیون تومان برسد. در اصل شما با اینکه از این موضوع مهم اطلاع دارید ولی صاحب این خانه و یا خانه ای مثل آن نیستید. در نگاه اول به نظر می رسد که شما نمی توانید از این موضوع کسب سود کنید زیرا که نه مالکیت آن را دارید و نه سرمایه ای برای خرید و فروش آن را در اختیار دارید. این جاست که بازار دو طرفه و فروش استقراضی به کمک شما می آید. در بازار دو طرفه شما قادر هستید که با عقد یک قرارداد این خانه را به فروش بگذارید و تعهد بدهید که در یک زمان مشخص این خانه را خریده و به طرف قرارداد تحویل می دهید. در این حالت شما می توانید بعد از افت قیمت و ارزش این خانه، آن را با قیمت هفتاد میلیون تومان خریداری کرده و بعد از تحویل دادن آن به طرف قرارداد مبلغ صد میلیون تومان دریافت کنید و از جانب این معامله یک سود سی درصدی به دست بیاورید. واضح است که انجام این معامله در بازار سنتی و مرسوم که می توانیم فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ در اینجا به آن بازار یک طرفه بگوییم، غیرممکن است و شما به هیچ عنوان با این شرایط قادر نخواهید بود به سود برسید. هر چند که تحلیل درستی داشته باشید و پیش بینی شما به حقیقت بپیوندد. در واقع می توان گفت بازار دو طرفه این امکان را به شما می دهد که از نهایت توانایی و قدرت تحلیل خود برای رسیدن به سود استفاده کنید. در بازارهای مالی جهانی این نوع معامله که شما با استقراض و فروش یک سرمایه که در لحظه متعلق به شما نیست در نهایت به سود دست پیدا می کنید، ( Short sell ) نام دارد. در این حالت و در بازارهای بورسی شما می توانید از کاهش ارزش یک سهام به سود قابل توجهی دست پیدا کنید. همانند دیگر بازارهای مالی، معامله در بازار دو طرفه نیز صرفا فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ به سود منتهی نشده و ممکن است شما در آن متحمل ضرر شوید. قبل از اینکه این موضوع را واشکافی کنیم، لازم است که کمی بیشتر راجع به بازار دو طرفه و پدیده ( Short selling ) صحبت کنیم و از جوانب مختلف آن را بررسی کرده و نقاط قوت آن را مرور کنیم.

بازار دوطرفه و فروش استقراضی

همانطور که اشاره کردیم این روزها فروش استقراضی و یا ( Short sell) پدیده ای رایج در بازارهای مالی و بورسی جهانی محسوب می شود و طیف گسترده ای از سرمایه گذاران و معامله گرها از آن استفاده می کنند. با اینکه شاید تا اینجا کاملا متوجه چگونگی کارکرد این موضوع شده باشید سعی می کنیم با یک مثال عملی که در بازارهای مالی و بورسی جهانی صورت می گیرد این موضوع را کاملا شفاف کنیم. فرض کنید که یک سرمایه گذار و معامله گر برآورد کرده است که ارزش سهام شرکت کوکاکولا که در حال حاضر هر سهم آن به صورت افراطی ارزش گذاری شده و قیمتی برابر با پانصد و چهل دلار برای هر سهم دارد در آینده نه چندان دور افت ارزش پیدا کرده و به قیمت سیصد دلار برای هر سهم می رسد. در اینجا سرمایه گذار برای خرید قرضی به بروکر و یا کارگذار مراجعه می کند (برای دانستن اینکه بروکر چیست؟ مقاله سواپ در فارکس چیست؟ بخش بروکر چیست را بخوانید) و تعداد ده سهم را از او دریافت می کند. سپس این معامله گر این تعداد سهام را با همین قیمت فعلی یعنی پانصد و چهل دلار به فروش گذاشته و می فروشد. بعد از اینکه این سهام به فروش رفت این سرمایه گذار منتظر می ماند تا ارزش آن کاهش پیدا کرده و به قیمت مدنظر او که در این مورد سیصد دلار است برسد. پس از اینکه این افت قیمت به وقوع پیوست این سرمایه گذار به خرید همان تعداد سهام یعنی ده سهم اقدام می کند و آن ها را با ارزش سیصد دلار برای هر سهم می خرد و با مراجعه به کارگذار یا بروکر این تعداد سهام را که از او قرض گرفته بود، به او باز می گرداند. در این مورد فرد مدنظر ما بدون صرف کردن هزینه و سرمایه خود موفق شده است فقط با تکیه بر تحلیل خود روی هر سهم دویست و چهل دلار و جمعا دو هزار و چهارصد دلار سود کند. حالا فرض کنید که این پیش بینی به واقعیت نپیوندد و به جای افت قیمت ارزش این سهم افزایش پیدا کرده و به هفتصد دلار برسد. حالا سرمایه گذار باید با اینکه هر سهم را با قیمت پانصد و چهل دلار فروخته، هر سهم را هفتصد دلار خریداری کرده تا به کارگذار باز گرداند و متحمل یک ضرر هزار و ششصد دلاری شود. پس متوجه می شویم که ( Short selling) صرفا به سود ختم نشده و ممکن است شما به عنوان سرمایه گذار و معامله گر با ضرر رو به رو شوید. در نتیجه باید قبل از ورود به این روند آن را از تمام جوانب بررسی کرده و از درستی تحلیل خود تا میزان قابل قبولی اطمینان حاصل کنید.

بازار دو طرفه-قرض دهنده=فروشنده استقراضی = فروش سهام

برای تصمیم گیری بهتر و آگاهانه مقاله نکات طلایی مدیریت ریسک و سرمایه گذاری را پیشنهاد میکنیم.

مزایای بازار دو طرفه

همانطور که اشاره کردیم این امکان که شما می توانید با افت ارزش سهام به سود برسید یکی از مزایای بازارهای دو طرفه محسوب می شود که کاملا محسوس است. زیرا که اگر کسب سود صرفا به افزایش قیمت و ارزش آن ها محدود باشد، شما به عنوان معامله گر تقریبا نیمی از توان خود برای رسیدن به سود را از دست می دهید چرا که همه می دانیم روند بازار همیشه افزایشی نبوده و در خیلی از بازه های زمانی ما با یک روند نزولی مواجه هستیم. ولی لازم به ذکر است که مزایای بازار دو طرفه فقط به این مورد محدود نشده و شاخه های دیگری نیز دارد. یکی از این موارد جلوگیری از به وجود آمدن حباب قیمتی در بازارهای مالی هست. زیرا که در بازارهای یک طرفه به دلیل میل سرمایه گذاران و حتی کارگذاران به وجود روند افزایشی که اصولا برای آن ها سود و افزایش نقدینگی را به همراه دارد موجب می شود که گاها سهم های مختلف به صورت کاذب افزایش ارزش پیدا کنند و اختلاف ارزش آن نسبت به ارزش واقعی این سهم ها زیاد شود و در نهایت میلی برای از بین رفتن این حباب و برگشتن قیمت در بازار وجود نداشته باشد. این روند اصولا تا جایی ادامه پیدا می کند که سرمایه گذاران ممکن است با ضررهای سرسام آور رو به رو شوند. در این مواقع وجود بازار دو طرفه کمک می کند این روند ادامه پیدا نکند. زیرا که عموم سرمایه گذاران می توانند از روند نزولی نیز به سود دست پیدا کنند.

گرفتن-موقعیت-خرید-و-فروش-در-بازار-دو-طرفه و کسب سود در هر دو موقعیت

از دیگر مزایای این پدیده می توانیم به افزایش اهمیت و نقش تحلیل در بازارهای مالی اشاره کنیم. در بازار دو طرفه تحلیل در تصمیم گیری سرمایه گذاران اهمیت دو چندانی پیدا می کند. این امر مهم باعث می شود که سرمایه گذاران و معامله گران تصمیمات خود را با دقت بیشتری بگیرند و در نتیجه ما با یک بازار تخصصی تر رو به رو هستیم که نوسانات روزانه آن در طولانی مدت به واقعیت نزدیک تر بوده و افراد می توانند بسته به میزان دانش و تخصصی که در تحلیل و بررسی دارند به سود بیشتری دست پیدا کنند. در نهایت نیز می توانیم به افزایش نقد شوندگی سهام اشاره کنیم. همانطور که می دانیم به عنوان مثال در بورس ایران گاها با بازه های زمانی مواجه می شویم که اکثر افراد امکان فروش سهم هایی که در اختیار دارند را ندارند. زیرا که اصطلاحا بازار در رکود به سر می برد. این امر باعث شده که تعداد زیادی از مردم و سرمایه گذاران، سرمایه خود را وارد بازار نکنند. زیرا ممکن است زمانی که آن ها به فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ سرمایه خود نیاز دارند این امکان را نداشته باشند که آن را از بازار خارج کنند. تقریبا تمام این پدیده ناشی از این است که در این بازار افراد صرفا و فقط از افزایش قیمت و روند صعودی بازار است که می توانند سود کسب کنند و در مواقعی که این شرایط حاکم نباشد بازار وارد رکود شده و بعضا مدت زمان زیادی به طول می انجامد تا از آن خارج شود. به نظر تا اینجا متوجه شده اید که پدیده بازار دو طرفه تا چه میزانی می تواند تاثیر گذار بوده و بر روی افزایش کیفیت یک بازار مالی تاثیر مثبت بگذارد. باید اشاره کنیم که تمام مواردی که در اینجا به عنوان مزایای بازار دو طرفه برای شما مطرح کردیم می تواند عینا به عنوان نقاط ضعف بازارهای یک طرفه نیز محسوب شود. لازم است که فراموش نکنیم که حضور در بازار دو طرفه و استفاده از پدیده ( Short sell ) همانند اینکه می تواند به کسب سود منجر شود می تواند به ضرر نیز ختم شود. این قائده یک بخش جدا نشدنی از فعالیت در بازارهای مالی و تجارت به حساب آمده و نقش مهمی را در به تعادل رسیدن هر بستر مالی ایفا می کند. در نتیجه نباید از آن ترس داشت و باید توجه داشت که وظیفه ما به عنوان یک فعال در تجارت نوین ایجاب می کند که قبل از ورود به هر معامله و تجارتی از عواقب خوب و بد آن آگاهی کسب کرده و با چشم بسته به آن وارد نشویم. این امر موجب می شود که کیفیت بستر مالی که در آن فعال هستیم افزایش پیدا کرده و با تخصصی تر شدن آن اهمیت مسائلی مهمی همچون تحلیل و آگاهی نسبت به قوائد های تجاری حفظ شود. امیدواریم که بازارهای مالی داخلی همچون بازار بورس ایران با رشد و ایجاد ابزارهای مالی به روزی همچون بازار دو طرفه و فروش تعهدی و ( Short sell ) به سرمایه گذاران این فرصت را بدهند تا با حداکثر توان خود به فعالیت بپردازند. از اینکه تا اینجا همراه ما بودید سپاسگذاریم و برای شما سلامتی و روزهای پرسود را آرزومندیم.

سازوکار فروش تعهدی در بازار سرمایه / در بازار نزولی سود کسب کنید!

فروش استقراضی، یکی از ابزارهای مهم مالی است که قابلیت کسب سود در روند نزولی بورس را فراهم می‌کند. علاوه بر آن می توان از این قرارداد برای پوشش ریسک و خنثی‌سازی پرتفوی سرمایه‌گذاری استفاده کرد. فروش استقراضی پس از رفع مشکلات فقهی که بر آن وارد بود، با نام فروش تعهدی در بازار سرمایه ایران آغاز به فعالیت کرد اما پس از مدتی به بن بست رسید

سازوکار فروش تعهدی در بازار سرمایه / در بازار نزولی سود کسب کنید!

  • برای آگاهی از آخرین اخبار بورس اوراق بهادار تهران اینجا کلیک کنید
  • آشنایی با خرید اعتباری و فروش استقراضی
  • چگونگی عملکرد فروش استقراضی
  • فروش استقراضی چه مزایایی دارد؟
  • انواع فروش استقراضی
  • فروش استقراضی پوشش داده شده 8
  • فروش استقراضی پوشش داده نشده 10
  • فروش استقراضی سهم در کشورهای اسلامی
  • فروش استقراضی در ایران
  • بررسی فروش فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ تعهدی از دریچه فقه
  • آغاز به کار فروش تعهدی در بورس تهران
  • بن بست فروش تعهدی
  • لزوم بازگشت فروش تعهدی

برای آگاهی از آخرین اخبار بورس اوراق بهادار تهران اینجا کلیک کنید

اقتصاد آنلاین – سهیل بانی ؛ در بیشتر کشورهای جهان، بازارهای سرمایه از مزیت دوسویه بودن بهره می‌برند که معامله‌گران را قادر می‌سازد در زمان صعود بازار و همچنین ریزش آن به کسب سود بپردازند. بازارهای مالی با استفاده از ابزار‌های خرید اعتباری 1 و فروش استقراضی 2 ، این مهم را برآورده می‌کنند. این گزارش با نگاهی به گزارش فروش تعهدی، که توسط گروه بازارها و ابزارهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار منتشر شده است، به بررسی فرآیند فروش استقراضی، انواع آن و همچنین سهم ایران و دیگر کشورهای اسلامی از این بازار می‌پردازد.

آشنایی با خرید اعتباری و فروش استقراضی

با اندکی مطالعه پیرامون این موضوع می توان دریافت خرید اعتباری و فروش استقراضی، دو روی یک سکه به حساب می‌آیند؛ افراد با انتظارات رشد قیمت سهام، می‌توانند پس از گشایش حساب و انعقاد قرارداد تضمین 3 ، با استفاده از مکانیزم خریـد اعتبـاری و اخذ تسهیلات نقدی، اقدام به خرید سهم کنند.

از سوی دیگر، سرمایه‌گذارانی که چشم‌انداز بازار سهام را نزولی می‌بینند، تسـهیلات غیرنقد را بـه شـکل سـهام دریافت فروش استقراضی یا Short Selling چیست؟ می‌کنند. در صورتی که اگر قیمت کاهش یابد، فرد سهم را به قیمت پایین‌تر خریداری می‌کند و با بازپسدهی سهام، از مابه تفاوت قیمت فروش با قیمت خرید، سود شناسایی می‌کنند. با این وجود در صورت افزایش قیمت سهام فروخته شده، متقاضی با خرید مجدد سهم، زیانی معادل مابه تفاوت قیمت خرید با قیمت فروش متحمل خواهد شد.

چگونگی عملکرد فروش استقراضی

در فرآیند فروش استقراضی، کارگزاری اجازه دارد تا از سهام موجود در حساب تضمین 4 اشخاص مختلف، برای اعطای تسهیلات به شکل سهام یا اوراق استفاده کند. هنگامی که یک مشتری دارای قرارداد تضمین در کارگزاری، قصد فروش سهام قرض گرفته شده خود را دارد، تقاضای فروش استقراضی را ثبت می‌کند. کارگزاری، وجود سهم مورد نظر را در حساب‌های تضمین خود بررسی می‌کند و در صورت موجود نبودن، سهم را از سایر کارگزاری‌ها تامین می‌کند که به آن «سهام‌یابی 5 » یا «وام گرفتن 6 » گفته می‌شود.

پس از تامین سهم، کارگزار بلافاصله سهام را به نام مالک اصلی آن می‌فروشد. سپس حساب تضمین متقاضی، به اندازە مبلغ فروش سهم افزایش می‌یابد و متقاضی به تعداد سهام فروخته شده، به کارگزاری بدهکار می‌شود. از سوی دیگر، حساب تضمین مالک اصلی سهام فروخته شده، به تعداد سهام قرض گرفته شده، بستانکار می‌شود و کارگزاری می‌تواند سود حاصل از استقراض را به مالک اصلی بپردازد.

بر اساس قرارداد تضمین، متقاضی فروش استقراضی باید در صورت درخواست مالک مبنی بر بازپسدهی سهام، فوراً این کار را انجام دهد. اگر متقاضی توانایی تامین سهام و پس دادن آن را نداشته باشد، کارگزاری می‌تواند با استفاده از وجوه موجود، این طلب را پرداخت کند.

از آن‌جا که سهام فروخته شده اکنون در مالکیت شخص جدیدی است، سود تقسیمی سهم، به مالک جدید تخصیص می‌یابد. بنابراین در قرارداد تضمین ذکر شده است که در صورت فروش استقراضی سهام، متقاضی فروش استقراضی، ملزم به پرداخت مبلغی برابر با میزان سود تقسیمی به مالک اصلی سهم است.

فروش استقراضی

فروش استقراضی چه مزایایی دارد؟

فروش استقراضی همیشه نباید در زمان نزولی بودن بازار انجام شود، بلکه در بسیاری موارد استفاده از موقعیت فروش استقراضی، برای پوشش ریسک و خنثی‌سازی پرتفوی سرمایه‌گذاری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد که این موضوع به اصطلاح «خرید – فروش» 7 شناخته می‌شود.

فروش استقراضی برای بازار سه مزیت دارد؛ نخست آن‌که این فرآیند نقدشوندگی بازار را افزایش می‌دهد. دوم آن‌که از طریق بهبود شرایط خرید و فروش سهام، فضا را برای واکنش بهتر به اخبار و رویدادها، فراهم می‌کند. در نهایت فروش استقراضی به افرادی که اعتقاد دارند بازار در روند نزولی حرکت می‌کند، فرصت کسب سود را فراهم می‌کند.

انواع فروش استقراضی

به طور کلی، دو نوع فروش استقراضی در ادبیات متعارف مالی وجود دارد که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

فروش استقراضی پوشش داده شده 8

همه آن‌چه در این گزارش در زمینه فروش استقراضی به آن اشاره شد، پیرامون این نوع از اشکال مختلف فروش استقراضی بود. در فروش استقراضی پوشش داده شده، متقاضی فروش استقراضی، سهمی را به فروش می‌رساند که آن را از کارگزاری وام گرفته و فوراً آن را در بازار به فروش می‌رساند.

در میان آن‌چه به عنوان فروش استقراضی پوشش داده شده شناخته‌ می‌شود، نوعی از فروش استقراضی با عنوان «راهبرد فروش به قصد خنثی سازی موقعیت» 9 نیز وجود دارد. طبق آن، اگر سرمایه‌گذار بر روی سهمی عایدی داشته باشد، می‌تواند از فروش استقراضی، برای قفل روی عایدی استفاده کند.

برای مثال، یک سرمایه‌گذار، ۱۰۰ سهم شرکت الف را به قیمت ۵۰ دلار خریداری می‌کند و پس از چند ماه، قیمت سهم به ۷۰ دلار می‌رسد. سرمایه‌گذار انتظار دارد سهم همچنان در بلند مدت عملکرد مناسبی را به ثبت برساند اما نگران گزارش سه ماهە شرکت به مجمع بوده که ممکن است اثراتی منفی در کوتاه مدت داشته باشد. بنابراین، سرمایه‌گذار تصمیم میگیرد تا ۱۰۰سهم شرکت الف را به قیمت ۷۰ دلار به‌صورت استقراضی بفروشد. با این استراتژی، سرمایه‌گذار نه عایدی از افزایش قیمت سهم به دست می‌آورد و نه با کاهش قیمت سهام، زیان می‌کند.

فروش استقراضی پوشش داده نشده 10

در این نوع معامله، متقاضی فروش استقراضی، بدون مالکیت سهام، اقدام به فروش آن کرده و متعهد می‌شود تا مدت تسویه، سهم فروخته شده را تهیه و به مالکیت خریدار درآورد. این اقدام ریسک بالایی دارد؛ زیرا ممکن است متقاضی نتواند در موعد مقرر سهام را تهیه و به خریدار واگذار کند. طبیعتا این ریسک بالا، بازدهی بالایی را نیز در پی خواهد داشت.

گفتنی است این نوع از فروش استقراضی در برخی از کشور‌ها ممنوع و یا محدود شده است. برای مثال در سال ۲۰۰۸ و همزمان با بحران مالی، مقام ناظر بازار سرمایه آمریکا این نوع فروش استقراضی را ممنوع کرد.

فروش استقراضی سهم در کشورهای اسلامی

در بین کشور‌های اسلامی، تنها شورای فقهی مالزی فروش استقراضی را به صورت مشروط مورد بحث قرار داده است. فروش استقراضی در این کشور در قالب عقد اجاره انجام می‌شود؛ به طور معمول در عقد اجاره، پس از فروش مال قرض گرفته شده توسط قرض گیرنده، قرارداد اجاره به صورت خودکار پایان می‌یابد.

با وجود این موضوع، اعضای شورای فقهی مالزی به این نتیجه رسیدند که در صورت رضایت مالک، بعد از فروش سهام توسط قرض گیرنده، همچنان قرارداد اجاره پابرجا می‌ماند، با این وجود چنین اجاره ای از دید فقهای شیعه صحیح نیست.

در مالزی، تنها سهم‌هایی که توسط بورس مالزی مشخص می‌شوند قابلیت فروش استقراضی را دارند، بنابراین انجام عملیات فروش استقراضی بر روی تمامی سهم‌های بازار امکان پذیر نیست. از طرفی معاملات فروش استقراضی اوراق بدهی نیز دستورالعمل مجزایی دارد.

سیستم مالی دوگانه 11 حاکم در بسیاری از کشورهای عربی و اسلامی، این امکان را فراهم می‌کند که در صورت امکان استفاده از ابزارهای جدید، در بازار ابزارهای اسلامی وجود نداشته باشد، در بازار مالی متعارف خود استفاده می‌شوند. بنابراین بیشتر کشور‌های حوزه خلیج فارس، در بازار محصولات متعارف خود، تصمیم به راه‌اندازی فروش استقراضی دارند.

فروش استقراضی در ایران

بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران، کلیه امور سیاسی، اجتماعی و اقتصادی باید با شرع منطبق باشند. بنابراین استفاده از ابزار فروش استقراضی در بازار سرمایه ایران، به عنوان یکی از بخش‌های اقتصادی، مجاز نیست. براساس تحلیل‌های فقهی و حقوقی، فروش استقراضی، همراه قرض به شرط زیادت است که مصداق ربا و حرام است.

به همین دلیل، کمیته فقهی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، پس از بررسی راهکارهای متعددی، در نهایت به روشی جایگزین برای بازطراحی کارکردهای فروش استقراضی سهام رسید؛ به‌طوری که مشکل ربا در آن نباشد. این راهکار جایگزین که مبتنی بر عقد وکالت است، فروش تعهدی نام دارد.

بررسی فروش تعهدی از دریچه فقه

همان‌طور که گفته شد، فروش تعهدی، مبتنی بر قرارداد وکالت است که به موجب آن، قرض‌گیرنده (وکیل)، اوراق بهادار مالک را به وکالت از او و با شرایطی می‌فروشد.

1. قرض گیرنده تا سررسید معین، هر زمان که خود اراده کند یا در دوره تعهد هر زمان که مالک مطالبه کند، مثل اوراق بهادار فروش رفته را برای مالک خریداری می‌کند.

2. مالک، مجوز خرید اوراق بهادار فروش رفته را به قرض گیرنده، تا سررسید معین می‌دهد.

3. تا زمان عودت اوراق بهادار، مالک حق برداشت مبلغ حاصل از فروش اوراق بهادار را ندارد؛ اما حق سرمایه‌گذاری مبلغ را با شرایط خاص و به نفع خود خواهد داشت.

4. قرض گیرنده با استفاده از مبلغ حاصل از فروش اوراق بهادار، مثل اوراق بهادار فروش رفته را تهیه و به مالک تحویل می‌دهد. اگر مبلغ کافی نبود، قرض گیرنده آن را از اموال خودش جبران می‌کند و چنان‌چه مبلغ اضافه بود، مازاد را به عنوان حق‌الوکاله تملک می‌کند.

5. قرض گیرنده طبق ضوابط بورس، وجه تضمین اولیه را می‌پردازد و در صورت نیاز، به وجه تضمین می‌افزاید.

6. هزینه‌های مربوط به انجام معاملات بر عهده قرض گیرنده خواهد بود.

7. در صورت تصویب یا توزیع سود برای اوراق بهادار، قرض گیرنده باید معادل رقم آن را به مالک بپردازد. این رقم از محل وجه تضمین قرض گیرنده، قابل تأمین و پرداخت است.

در نهایت، کمیته تخصصی فقهی بعد از بررسی ابعاد مختلف موضوع، به این جمع‌بندی رسید که انعقاد قرارداد فروش تعهدی، بر مبنای عقد وکالت، با شرایط ذکر شده صحیح است. علاوه بر آن، دارایی موضوع قرارداد فروش تعهدی، علاوه بر سهام، شامل اسناد خزانه اسلامی، اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اوراق مرابحه نیز هست.

آغاز به کار فروش تعهدی در بورس تهران

پس از تصمیم‌گیری کمیته فقهی، دستورالعمل فروش تعهدی در بورس اوراق بهادار تهران در تاریخ اول خرداد ماه سال ۹۸ و در ۳۹ماده تصویب شد. همچنین این دستورالعمل در ۶ آذر ماه همان سال اصلاح شد. با این وجود تا چهارم اسفند ماه همان سال اقدامی در این زمینه انجام نشد تا این که در این روز، سهام پنج شرکت بورسی و سه شرکت فرابورسی، مشمول فروش تعهدی شدند.

سهام بانک تجارت (وتجارت) و شرکت‌های سرمایه‌گذاری سایپا (وساپا)، ماشین سازی اراک (فاراک)، ملی صنایع مس ایران (فملی)، سیمان فارس خوزستان (سفارس)، هلدینگ صنایع معدنی خاورمیانه (میدکو)، بیمه پاسارگاد (بپاس) و سرمایه گذاری مس سرچشمه (سرچشمه)، هشت نمادی بودند که بازار فروش تعهدی ایران را افتتاح کردند.

با ادامه این روند، سهام دو شرکت ذوب آهن اصفهان (ذوب) و شرکت آهن و فولاد ارفع (ارفع) نیز در ۱۲ اسفند ماه مشمول فروش تعهدی شدند.

در بیستم اسفند ماه با اضافه شدن نماد‌های های وب، ومعادن، ولساپا، وپاسار، وبشهر، شپنا، خساپا، ثنوسا، پترول و بترانس، تعداد نمادهای مشمول فروش تعهدی در بورس اوراق بهادار تهران، به ۲۰ مورد رسید.

بن بست فروش تعهدی

با وجود اینکه ایجاد بازار فروش تعهدی، یکی از اقدامات مناسب بود که در بورس ایران انجام شد، اما طولی نکشید تا این بازار نیز به بن بست رسید و به ویترینی زیبا برای بازار سرمایه کشور تبدیل شد.

به اعتقاد کارشناسان، یکی از علل پیشرفت نکردن بازار فروش تعهدی، آماده نبودن زیر ساخت‌های کارگزاری‌ها، برای اجرای عملیات فروش تعهدی بود.

تنها کارگزاری‌هایی می‌توانستند این عملیات را اجرایی کنند که با سیستم مدیریت سفارشات (OMS ) شرکت ره پویان پردازش گستر صحرا همکاری می‌کردند. OMSها، پلتفرم‌هایی هستند که وظیفه مدیریت سفارشات مشتری، ارسال سفارشات به هسته معاملات و در اختیار گذاشتن ابزارهای معاملاتی مناسب به سرمایه‌گذاران را بر عهده دارند.

بسیاری از OMSها و کارگزاری‌ها به این انحصار شرکت صحرا معترض شدند. در حالی که سازمان بورس به همه ‌آن‌ها اطلاع داده بود که اگر توانایی ایجاد بستر مناسب برای انجام فروش تعهدی را دارند، می‌توانند در این بازار فعالیت کنند. با این وجود، در آن زمان سیستم مدیریت سفارشات صحرا، گوی رقابت را از دیگر شرکت‌ها ربود و به تنها پلتفرمی تبدیل شد که قادر به انجام این عملیات بود.

لزوم بازگشت فروش تعهدی

ابزار فروش تعهدی، آن‌چنان مهم است که به عقیده کارشناسان، باید به بازار سرمایه ایران بازگردد. سازمان بورس باید کارگزاری‌ها و OMSها را مکلف کند تا شرایط را برای ایجاد بازار فروش تعهدی فراهم کنند.

از طرفی اطلاع‌رسانی و آموزش‌های مناسب به فعالان بازار نیز باید ارائه شود. همانطور که امروزه، قراردادهای اختیار خرید و فروش تاحدودی در بازار جا افتاده و بخشی از معامله‌گران از این ابزارها برای کسب عایدی بیشتر استفاده می‌کنند، آموزش‌ استفاده از ابزار فروش تعهدی نیز می‌تواند به پیشرفت آن در بورس تهران کمک کند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا